مستوره کردستانی - ماه شرف خانم

ماه شرف خانم دختر ابوالحسن بیگ ، فرزند محمد آقا کردستانی ، ناظر

صندوقخانه والیان کردستان و برادرزاده میرزاعبدالله رونق ، مولف

تذکره حدیقه امان اللهی بود و همسرش خسرو خان ، والی کردستان

خانواده اش معروف به قادری و پدرش از مقربین آن خاندان و از

محترمین مردم کردستان بود به نوشته تاریخ کرد و کردستان خسرو خان

پدر مستوره را که داییش نیز بود به زندان انداخت و مبلغ زیادی از وی

به عنوان جریمه گرفت . بعد به عنوان دلجویی و مصالحه دخترش مستوره

را به زنی گرفت . او چهار سال پیش از آن حسن جهان خانم متخلص به

والیه ، دختر فتحعلی شاه قاجار را نیز به همسری خود درآورده بود

خسروخان مردی عیاش بود از همین رو والیه و مستوره در اشعارشان

از بی مهری و بی وفایی او شکوه کرده اند . وی در سال 1250 درگذشت

و مستوره نیز تا سال 1263 در کردستان ماند تا اینکه در آن سال همراه

عمو و سایر خویشاوندان خود به ایل بابان در شهر سلیمانیه عثمانی رفت

و مدتی بعد در همانجا به سن 44 سالگی درگذشت ( 1263 ق )

به نوشته مجمع الفصحا ، مستوره زنی نجیب ، عفیف ، زیبا و دارای

خصایل مردانه بود . میرزا علی اکبر صادق الملک ، از عموزادگانش

در کتاب حدیقه ناصریه می نویسد : مستوره صاحب فضل و کمال و خط

و ربط و شعر و انشاء بوده و دیوان شعری مشتمل بر بیست هزار بیت

غزل ، قصیده و .... دارد . اما اکثر آنها از بین رفته و مجموع اشعار

دیوانش که در سال 1304 شمسی به چاپ رسیده از دو هزار بیت تجاوز

نمی کند . از آثار دیگر مستوره کتاب تاریخ کردستان به زبان فارسی در

شرح حال و حکمرانی والیان اردلان کردستان از بدو تاسیس این سلسله

در قرن هشتم هجری تا زمان حیات اوست . رساله ای در عقاید و شرعیات

و کتابی نیز به نام معجم الادباء داشته ( سنندج ، 1328 ش ) و با برخی از

شعرای نامدار زمان خود مانند یغمای جندقی و ملاخضر نالی در ارتباط شعری

بوده است . اشعار او مضامین عرفانی و عاشقانه دارد و بیشتر به صورت

غزل است . اما مثنوی ، قطعه و رباعی نیز دارد . اشعار متعددی در رثای

مادرش ملک نسا خانم – در دیوانش دیده می شود .